Sáng tạo với tư duy phi tuyến tính (Lateral thinking)


Sáng tạo với tư duy phi tuyến tính (Lateral thinking)

Câu chuyện về Sự phân xử của vua Solomon

Để tìm hiểu về Tư duy phi tuyến tính (Lateral thinking), mời bạn cùng đọc mẩu truyện: Sự phân xử của vua Solomon (The Judgment of Solomon).

Đây là một câu chuyện trong Kinh thánh của người Do Thái. Truyện kể về cuộc phân xử của vị vua Do Thái Solomon trong vụ tranh giành con của hai người mẹ. Cả hai người phụ nữ đều nhận đứa trẻ là con mình. Tất nhiên một trong hai là kẻ mạo danh. Trước vụ tranh chấp, vua Solomon đã ra lệnh cưa đôi đứa trẻ, mỗi người được nhận một nửa, xem như đã giải quyết công bằng.

Kinh hoàng trước phán quyết của nhà vua, người mẹ thật sự đã chấp nhận nhường đứa con cho kẻ mạo danh để bảo vệ tính mạng con mình. Thông qua phản ứng của hai người mẹ, nhà vua Solomon thông thái đã biết được ai mới là mẹ thật sự của đứa trẻ.

Tư duy phi tuyến tính là gì?

Tư duy tuyến tính (Linear thinking hay còn gọi là tư duy theo logic truyền thống) như một đường thẳng. Khi đó để đi từ A đến E, bạn bắt buộc phải lần lượt đi qua các điểm B, C, D. Nói cách khác, đó là kiểu tư duy theo logic từng bước đơn thuần.

Trong khi đó, với Tư duy phi tuyến tính (Lateral thinking hay còn được gọi là tư duy đường vòng, tư duy ngoại biên) hai điểm A và E nằm trong không gian vô hạn, để đi từ A đến E bạn không bắt buộc đi qua bất cứ điểm nào. Nó có thể đem đến giải pháp đột phá, trái ngược hoặc khác biệt hoàn toàn cách làm để đi từ A đến E so với tư duy tuyến tính nhưng có chung kết quả.

Tư duy phi tuyến tính là cách giải quyết vấn đề thông qua cách tiếp cận gián tiếp và sáng tạo, mà nếu tư duy theo cách logic thông thường sẽ không thể tìm ra giải pháp.

Khái niệm Tư duy phi tuyến tính Lateral thinking được đưa ra và đặt tên bởi nhà tâm lý học Edward de Bono vào năm 1967. Câu chuyện Sự phán xét của vua Solomon là một ví dụ tác giả Edward de Bono đã đưa ra trong quyển sách của mình khi nói về Tư duy phi tuyến tính.

Tư duy phi tuyến tính Đông-Tây kim-cổ

Thực tế Tư duy phi tuyến tính hoàn toàn không xa lạ trong các nền văn minh từ Đông sang Tây, từ cổ chí kim. Có rất nhiều câu chuyện thú vị có thể lấy làm ví dụ cho Tư duy phi tuyến tính. Ở Việt Nam cũng có một phiên bản tương tự câu chuyện Sự phân xử của vua Solomon:

Một bà già mất gà chửi đổng hàng xóm ngày này qua ngày khác. Cả xóm không chịu nổi, bèn kéo nhau đến công đường nhờ phân xử. Vị quan phân xử cho phép mọi người thẳng tay tát kẻ làm náo loạn. Tuy nhiên, mọi người hầu hết chỉ ra tay rất nhẹ vì nghĩ đến tình làng nghĩa xóm, lại thương bà già mất của. Riêng kẻ trộm gà, sẵn đang hằn học vì bị nguyền rủa mấy ngày qua, đã xuống tay rất mạnh. Hắn ta liền bị bắt vì tội trộm cắp.

Những ví dụ về Tư duy phi tuyến tính

Một ví dụ thực tế khác trong ngành Quảng cáo là câu chuyện về các sản phẩm giảm cân.

Đã có thời điểm các thương hiệu sản phẩm giảm cân được quảng cáo nhan nhản với hình ảnh của những người mẫu dáng người thon gọn không tì vết, cùng những lời giới thiệu khoa trương quá mức. Chúng khiến khách hàng ngán ngẩm và không còn tin tưởng vào các sản phẩm này.

Trong lúc đó, một thương hiệu sản phẩm giảm cân nọ đã làm điều hoàn toàn ngược lại. Họ dùng hình ảnh đại diện là người phụ nữ thừa cân, cho phép trải nghiệm thử sản phẩm. đồng thời giới thiệu về sản phẩm một cách chừng mực. Nhờ đó, sản phẩm đã tạo được sự đồng cảm và mối liên hệ với khách hàng tiềm năng. Nhờ suy nghĩ khác biệt mà sản phẩm đã tạo nên thành công đáng kể.

Sau đây là một số câu đố “cân não”, hãy sử dung tư duy phi tuyến tính để tìm ra câu trả lời:

  1. Bạn đang lái xe giữa trời mưa và gặp ba người đứng bên lề muốn đi nhờ xe. Một bà lão có vẻ như sắp gục ngã. Một vị bác sĩ từng là ân nhân cứu mạng mình. Người còn lại là người bạn thầm thương trộm nhớ, và đây là cơ hội ngàn năm có một để tiếp cận người ấy. Bạn chỉ còn một chỗ ngồi trong xe. Bạn sẽ cho ai đi nhờ?
  2. Bạn bị mắc kẹt trong một căn phòng phép thuật với 2 lối ra. Lối ra đầu tiên có một chiếc kính lúp khổng lồ tập trung ánh sáng mặt trời và có thể thiêu đốt bạn đến chết. Lối ra thứ hai bị canh giữ bởi con sư tử hung giữ, chỉ chực chờ ăn thịt bạn khi gặp nó. Bạn sẽ chọn thoát ra từ lối nào?
  3. Một người thợ đang lau cửa kính tầng 25 của một tòa cao ốc, thì bất thình lình anh ta trượt chân ngã. Anh ta không đeo dụng cụ bảo hộ nhưng vẫn sống xót. Tại sao?
  4. Một chiếc giỏ đựng 6 quả trứng. 6 người mỗi người lấy một quả. Hỏi tại sao vẫn còn 1 quả trứng trong giỏ?

[Xem đáp án phần cuối bài]

Học trực tuyến cùng Bright Box

Bright Box cung cấp các khóa học trực tuyến chất lượng với nội dung tinh gọn, mang tính ứng dụng cao. Các khóa học được giảng dạy trực tuyến bởi đội ngũ Giảng viên giỏi và giàu kinh nghiệm. Hình thức học online với chi phí cực kỳ tiết kiệm sẽ giúp học viên từ nhiều nơi tiếp cận với các chương trình đào tạo uy tín. Liên hệ với Bright Box để được tư vấn chi tiết.

Hotline/Zalo: +84 (0)90 1983 627 hoặc email: admin@brightbox.com.vn

*Đáp án cho các câu hỏi “cân não”:

  1. Bạn nhường xe cho người bác sĩ chở bà lão đến bệnh viện. Còn bạn cùng người ấy có thể đi bộ dưới trời mưa lãng mạn.
  2. Tất nhiên là nên chọn lối đi có chiếc kính lúp, và hãy đợi đến khi trời tối.
  3. Người thợ đang lau kính bên trong tòa nhà ở tầng 25 nên anh ta sẽ không làm sao.
  4. Người cuối cùng lấy trứng cùng với chiếc giỏ.